Đạo đức – Vấn đề cốt lõi của AI

Linh Le

Khi năm 2018 dần khép lại, cũng là lúc công nghệ trí tuệ nhân tạo như kiểm tra trực quan (visual testing), chatbot và nhận dạng ngôn ngữ đạt đến độ phổ biến nhất định. Hai năm kể từ sự kiện ‘Year of AI’ của tờ báo SD Times, các chủ đề bàn luận về AI và learning machine đã không còn giới hạn ở phạm vi ứng dụng tiềm năng mà đã cho thấy những lợi ích sử dụng mới của công nghệ này. Hiện nay, vấn đề đạo đức khi triển khai AI là mối băn khoăn chung của tất cả mọi người, từ developer, chuyên viên phân tích, đến người bình thường – những người mà chính họ cũng không hề biết liệu mình có nên tin tưởng vào những chiếc xe tự lái hay không. Đó lúc họ tự hỏi liệu sự thiên vị của con người có tác động đến khả năng ra quyết định của họ hay không và liệu con người có tự đánh mất cơ hội việc làm khi áp dụng tự động hóa vào cuộc sống.

Vào tháng 6, In June, sau khi rút khỏi hợp đồng AI quân sự từ Lầu Năm Góc vì vấp phải sự phản đối của nhân viên công ty, Google đã đưa ra các nguyên tắc đạo đức khi làm việc với AI và nhận được sự ủng hộ.

Vào tháng 10, MIT đã cam kết 1 tỷ đô la để thúc đẩy phát triển AI bằng cách đưa điện toán và AI vào tất cả các lĩnh vực nghiên cứu, tuyển dụng nhân sự, đồng thời tạo ra các cơ hội giáo dục và nghiên cứu trong lĩnh vực này – bên cạnh việc giáo dục sinh viên về thực tiễn áp dụng AI có trách nhiệm và đạo đức.

Trong một thông báo, Stephen A. Schwarzman, CEO của Blackstone và là một trong những người ủng hộ sáng kiến ​​của MIT cho biết, chúng tôi phải đối mặt với những câu hỏi cơ bản về cách để đảm bảo rằng những tiến bộ công nghệ mang lại lợi ích cho tất cả mọi người – đặc biệt là những người dễ bị tổn thương nhất trước những thay đổi quyết liệt mà AI sẽ mang đến đối với lực lượng lao động.

Những thứ được gọi là “tự điều khiển” đứng ở vị trí số 1trong danh sách xếp hạng top 10 dự đoán về công nghệ của Gartner trong 2019 vào tháng 10/2018. Với khả năng AI chỉ phát triển (DARPA tuyên bố vào tháng 10 rằng họ đang làm việc để cải thiện “ý thức chung” về công nghệ machine learning), nhiều người cho rằng đã đến lúc các công nhân bị mất việc do các công ty tiến đến sử dụng công nghệ AI để thay thế và đó không dừng lại ở khía cạnh là một nghi vấn.

Google đang giải quyết vấn đề này bằng nguồn quỹ tài trợ của mình, bắt đầu vào tháng 7, có giá trị 50 triệu đô la thông qua chi nhánh Google.org cho các tổ chức phi lợi nhuận đang chuẩn bị tiến hành hoạt động chuyển đổi này.  Hoạt động bao gồm đào tạo, giáo dục và kết nối mạng lưới nhằm giúp mọi người có kỹ năng bắt buộc khi làm việc trong tương lai cũng như hỗ trợ các công nhân làm việc lương thấp có thể trở nên không còn phù hợp với sự đổi mới này.

Khi DARPA công bố vào tháng 8 rằng sẽ đầu tư vào việc khám phá ‘làn sóng thứ 3’ trong nghiên cứu trí tuệ nhân tạo, bộ phận này nói rằng sẽ tập trung làm cho AI có thể đặt chi tiết vào ngữ cảnh và gây ảnh hưởng đến các điểm ít dữ liệu hơn hẳn bằng cách nhận dạng cách hình thành cấu trúc mô hình học tập (learning model) riêng. Trong ví dụ DARPA đưa ra về việc nhận dạng hình ảnh của một con mèo, thay vì dựa vào hàng ngàn hình ảnh về mèo để chọn ra một con mèo khác, như trong dữ liệu đào tạo và “làn sóng thứ hai” tập trung vào ví dụ của AI, thì AI sẽ có thể chọn ra con mèo bằng cách chú ý vào hình ảnh có lông, râu, móng vuốt,…

Phòng thí nghiệm AI-MIT Watson của MIT đã thông báo các dự án tương tự trong quá trình phát triển hồi tháng 4, tập trung vào đào tạo AI để nhận dạng thao tác chuyển động trong video. Mặc dù vẫn còn phụ thuộc vào 1 triệu clip, mỗi clip dài 3 giây, mà các nhà nghiên cứu cho biết cực kỳ khó kiểm soát khi cố gắng tính toán sai lệch, mục tiêu cuối cùng của phòng thí nghiệm là đào tạo ra một AI để xây dựng các phép loại suy tương tự và diễn giải các hành động và thao tác động.

Vị trí thứ 9 trong danh sách dự đoán cho năm 2019 của Gartner thuộc về đạo đức trong thời đại kỹ thuật số và quyền riêng tư, và khi ngành công nghiệp chuyển sang làn sóng mới này, sự phân nhánh đạo đức của các công nghệ mới nổi được dự đoán sẽ bắt đầu được xem xét sớm hơn.  Gartner viết: “Với việc thay đổi quyền riêng tư sang vấn đề đạo đức sẽ làm thay đổi mối quan tâm của chúng ta từ việc phải “tuân thủ các luật lệ” thành phương châm “hành động đúng”.

Chia sẻ bài viết ngay

Nguồn bài viết : https://sdtimes.com